کوه قلعه شهرستان فردوس

کوه قلعه شهرستان فردوس، کوهی است که در ۱۰ کیلومتری جنوب شهر فردوس قرار دارد. این محل یکی از دژهای مهم اسماعلیه و مرکز استقرار این فرقه در قهستان بوده‌ است. کوه قلعه شهرستان فردوس، با شماره ۲۹۹۳۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این قلعه در گذشته دارای دو دیوار و حصار تو در تو و چند برج دیده‌بانی بوده‌است. محیط بیرونی‌ترین دیوار، حدود یک هزار متر است.

ویژگی های بنا

در قسمت پایانی قلعهدر شهرستان فردوس، آب‌انبارهایی درون سنگ‌ها کنده شده است. طول هر یک حدود ۱۰ متر و عرض آنها در حدود ۲ متر است. این آب‌انبارها در هنگام محاصره، به عنوان آب شرب اهالی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند. این آب‌انبارها، ذخیرهٔ تمام اهالی قلعه نبوده‌اند؛ زیرا در پایین دیوار و در جنوب قلعه چاهی کنده بودند که امروزه به چاه قنوت مشهور است. در قله کوه آثار برج استوانه‌ای کوچکی قرار دارد که شاید محل افروختن آتش با دیده‌بانی بوده‌ باشد. این دژ، روزگاری بر جلگه‌های اطراف و راه‌های بازرگانی قدیم ناظر بوده است.http://منبع: ویکی پدیا

کوه قلعه شهرستان فردوس دارای تونلی آجری است که به قلعه دختر متصل است. این راه زیرزمینی این دو قلعه را به وسیله یک راه زیرزمینی دیگر به شهر باستانی تون متصل می‌کند. در داخل این تونل زیرزمینی  پس از زمین لرزه ۱۳۴۷، اجساد بسیاری از مردگان یافت شد. این اجساد در کنار هم در داخل این تونل چیده شده بودند. اجساد دارای کفن‌هایی با آثار اسلامی و آیات قرآن بودند.

عطاالملک جوینی در تاریخ «جهان گشای» دربارهٔ این قلعه می‌گوید: از ۷۰ دژی که در جنوب خراسان قرار داشت. وسیع‌ترین و عظیم‌ترین آنها در ۵ هزار گزی جنوب غربی شهر تون باشد. اسماعیلیان، قلعهٔ نظامی خود را در بالای این کوه ساخته بودند. . کوه در بلندترین نقطه دشت تون واقع شده و از تمام جهات بر منطقه مشرف است.

این قلعه در ۶ حصار مختلف ساخته شده است. مرکز فرماندهی در طبقه ششم و در نوک قلعه قرار دارد. طبقات دیگر آن دارای دروازه‌های ورودی از جهات مختلف، محل نگهداری آذوقه، اسلحه‌خانه، اصطبل، آب‌انبار، برج و بارو و حمام و تالارها و سربازخانه هستند. ارتفاع برج‌ها حدود ۵ متر است. تمام برج ها  به کمک سنگ‌های لاشه و ملات گچ و ساروج ساخته شده‌اند.